608
0
 
Flickr

Watson for Oncology maakt forse stappen

IBM's Watson for Oncology wordt binnenkort officieel ingezet binnen een samenwerkingsverband van oncologen in de Verenigde Staten. Het dataplatform wordt geïnstalleerd in het Jupiter Medical Center in Florida. Dit is naar verluidt het eerste ziekenhuis dat het slimme cognitieve computing-platform integreert naast de bestaande werkwijzen bij de diagnostisering en behandeling van kankerpatiënten. Wat is de stand van zaken van de integratie van deze supercomputer in de oncologie? En welke giganten bemoeien zich hier nog meer mee?

 

De samenwerking komt kort na de bekendmaking dat IBM Watson Health een overeenkomst heeft getekend met de Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA). Watson for Oncology (WFO) is een computersysteem dat talrijke kenmerken van elke patiënt analyseert. Het systeem loopt binnen enkele seconden door medische literatuur, landelijke richtlijnen, klinische trials, EPD´s en genoomdatabases. Het systeem koppelt deze gegevens en doet een aanbeveling of de standaard behandeling kan worden gevolgd of dat daarvan afgeweken moet worden.

 

Stand van zaken in Nederland

Ook in Nederland doet WFO zijn intrede. Minister Schippers van VWS en Minster Kamp van economische zaken ondertekenden vorig jaar de Health deal, een landelijke overeenkomst waar WFO als beslisondersteuner een belangrijk onderdeel van is. Met deze overeenkomst wil de overheid ervoor zorgen dat patiënten sneller de voor hen beste behandeling krijgen. Minister Schippers juicht de ontwikkeling van deze digitale beslisondersteuner toe.  

 

Het begon met een spelshow

Na een enorme kijkcijferhit in de VS van het programma Jeopardy, waarbij Watson glansrijk won van twee menselijke kandidaten, werd twee jaar later bekend dat dit computersysteem doorontwikkeld is voor de oncologie. Het platform is ‘getraind’ in het Memorial Sloan Kettering Cancer Center in New York en getest in enkele oncologiecentra.

 

Succesverhalen

De eerste succesverhalen werden de afgelopen tijd met scepsis ontvangen, want het leek bijna onrealistisch toen bleek dat een computersysteem ‘betere diagnoses’ of completere verbanden wist te leggen dan de behandelend arts. Watson moet gezien worden als een digitale beslisondersteuner en heeft zich voor meerdere casuïstieken bewezen. Een integratie in het systeem op het gebied van alle kankersoorten is de volgende stap.

 

Voorbeelden uit de media

In de media kwamen meerdere succesverhalen voorbij waarbij menig arts zich mogelijk even achter de oren krabte. Tweakers kopte afgelopen zomer ‘Watson-ai van IBM komt tot kankerdiagnose terwijl artsen onzeker waren’ Het ging om een vrouw uit Tokyo met een vorm van leukemie. Haar behandeling sloeg niet aan. Met hulp van WFO werd er acute myeloïde leukemie gediagnosticeerd. Het zou WFO tien minuten gekost hebben om tot de juiste diagnose te komen. De aanbevolen behandeling sloeg wel aan. De Japanse artsen zeggen dat Watson tot nu toe bij 41 verschillende patiënten heeft kunnen helpen. Bij twee daarvan heeft Watson zeldzame vormen van leukemie vastgesteld.

 

Geen competitie

Een andere opvallend geval ging over Watson die werd ingezet naast een gespecialiseerd borstkankerpanel van 12 tot 15 oncologen. De resultaten zijn gepresenteerd in het San Antonio Breast Cancer Symposium door Dr. Somashekhar, voorzitter van de Manipal Comprehensive Cancer Center in Bangalore, India. De studie was niet bedoeld als gelijkwaardige competitie tussen de dokters en de computer. Het werd ontworpen om te zien hoe vaak WFO zou instemmen met deze deskundigen. Het ging om een dubbelblinde studie van 638 borstkankerpatiënten. Gemiddeld genomen bleek WFO in 90 procent van de gevallen dezelfde conclusie te trekken als het panel.

 

De aanbeveling van WFO gaf een differentiatie in drie subgroepen. Een standaard behandeling, een overweging of een negatief advies op een behandeling. Afhankelijk van het stadium of type borstkanker waren er variaties in het advies van WFO; in een niet uitgezaaide vorm was er 80 procent overeenstemming tegen 45 procent overeenstemming in uitgezaaide kankers. HER2 neu-negatieve borstkanker bleek het meest lastige; dit gaf een overeenstemming van 35 procent met het panel.

 

Privacy

Hoe zit het dan met de privacy als zoveel data in luttele seconden gekoppeld worden? IBM Watson zegt dat zogeheten blockchain-technologie de privacy van de patiënt bewaakt. Deze technologie maakt het mogelijk om gegevens veiliger te delen, zo stellen IBM Watson en de FDA. Data-inbreuken zouden hiermee voorkomen worden en zo een grootschaliger uitwisseling van gezondheidsgegevens mogelijk te maken. Het blijft een delicaat punt.

 

Medische praktijk minder ordelijk

Naast het aspect privacy waarschuwen critici dat er nog veel wetenschappelijk onderzoek nodig is voor er te snel geleund gaat worden op de computer. Daarbij moet men niet vergeten dat een ‘klassieke presentatie’ dan wel veelvuldig voorkomt, maar dat de medische praktijk minder ordelijk is. De unieke aspecten van iedere patiënt met klachten blijft vooralsnog mensenwerk. De getrainde menselijke intuïtie kan wel bevestigd of geholpen worden door deze geautomatiseerde intelligentie.

 

Recordhouder patenten

IBM lijkt als één van de grootste IT-bedrijven ter wereld een vreemde eend in de medische wereld. Het is echter een bedrijf dat al 19 jaar grote investeringen doet in (fundamentele) wetenschap en onderzoek en hiermee een van de recordhouders is als het gaat om geregistreerde patenten.

 

Facebook

Maar ook organisaties zoals Google, Facebook en Microsoft houden zich tegenwoordig bezig met de oncologie. Mark Zuckenberg pakt kanker via een andere weg aan dan IBM dat doet. Het lijkt in zijn geval meer een daad uit moreel besef sinds hij vader is geworden. Hij heeft samen met zijn vrouw een non-profit organisatie opgericht. Zij gaan in een symbolische tien jaar tijd drie miljard dollar steken in onder andere kankeronderzoek. Als onderdeel van de investering wordt een nieuw onderzoekscentrum gebouwd in San Fransisco (kosten: 600 miljoen dollar) genaamd de Biohub. In samenwerking met Stanford, de Universiteit van Californië en Berkeley financieren zij onderzoek. Dat Zuckerberg niet alleen in deze ideologie staat werd bewezen doordat Bill Gates, de oprichter van Microsoft en mede-filantroop, acte de présence gaf op de persconferentie toen dit plan wereldkundig werd gemaakt.

 

Microsoft

Gates benadrukte dat er meer onderzoek gedaan moet worden als we ooit van bepaalde ziektes af willen komen. De methode van Microsoft lijkt nog het meest overeen te komen met WFO. Microsoft schijnt aan onderzoeken te werken waarbij cellen gemonitord worden en wanneer nodig zich kunnen herprogrammeren tot gezonde cellen. Ze willen van de lichaamscellen levende computers maken om ziektes te genezen, zoals kanker. Het softwarebedrijf heeft een biologisch berekeningssysteem ontwikkeld om deze cellen tot leven te brengen. De onderzoekers van Microsoft gebruiken machine learning technologies, dit zijn computers die denken en leren als mensen. Deze machines zouden zich door de grote hoeveelheid research over kanker en de behandeling heen worstelen, en informatie kunnen ordenen. 

 

Google

Een bedrijf van Google, genaamd Deepmind is een samenwerking aangegaan met het Britse gezondheidsdienst National Health Service (NHS) om te onderzoeken hoe machines dokters kunnen helpen met het genezen van hoofd- en nekkanker. Maar onderzoekers van Google werken onder andere ook aan nanotechnologie om kankecellen via wearables te detecteren. 

 

Wanneer deze bemoeienissen vruchten af gaan werpen moet blijken uit de toekomst. Als Trump niet teveel in het vaarwater van de wetenschap gaat zitten, geven deze machtige en veelzijdige organisaties veel nieuwe mogelijkheden, impulsen en hoop voor de oncologie. 

Plakken op pagina: 
Tags: 
Watson for oncology
IBM
Google
Memorial Sloan Kettering Cancer Center
Registreer en beoordeel zelf
0
Nog geen stemmen
Deel dit bericht!
Openbaar
Persoonlijk