636
0

Is vitamine C als medicijn tegen kanker nep nieuws?

Niet alleen zorgprofessionals willen weten wat er op de andere universiteiten gebeurt. De vraag naar inzichten uit het wetenschappelijk veld beweegt zich al een tijdje naar de patiënt. Veel mensen met de diagnose kanker willen alles weten over de laatste inzichten in de oncologie waar misschien wel wordt gerept over een mogelijke strohalm om te kunnen genezen. Vertaling van dat nieuws vanuit de wetenschap is moeilijk, maar het is ook heel gevoelig. Hoe onderscheid je fake news oftewel nepnieuws over de kankerzorg van echte doorbraken?  

 

Voeding en kanker zijn op dit moment hot topics. Een kankerpatiënt wil graag meer weten over bijvoorbeeld de invloed van vitamines of stuit bij toeval op een nieuwsbericht van nu.nl of een ander medium. Echt nieuws moet van nepnieuws onderscheiden worden. Dat is niet altijd makkelijk, ook niet voor journalisten, maar wel mogelijk als lezers een paar basisregels volgen.

 

Alternatieve geneeskunde? 

Ik nam een bericht over de werkzaamheid van vitamine C bij kanker onder de loep. Uit die analyse blijkt hoe snel een misinterpretatie wordt gemaakt. Leken moeten zich in de eerste plaats afvragen; behoort dit tot de alternatieve geneeskunde of is dit wetenschappelijk onderzocht én bewezen.

 

Voeding en mindfulness

Dit is geen kritische uitspraak tegen de alternatieve geneeskunde, maar wel belangrijk om op te merken. Voeding en ook mindfulness bij kanker staan inmiddels met bijna twee benen in de reguliere oncologische geneeskunde. Instituten zoals het Helen Dowling Instituut timmeren al jaren aan de weg met onder andere mindfulness cursussen voor kankerpatiënten en hun naasten om stressklachten te verlichten. Maar er circuleren soms ook berichten die valse verwachtingen geven en zelfs schade kunnen berokkenen.

 

Vitamine C effectiever dan kankermedicijnen 

Mijn oog viel op een bericht over Britse wetenschappers die zouden hebben aangetoond dat Vitamine C effectief is tegen ‘de groei van kankercellen’. De titel van het nieuwsbericht was ‘Vitamine C 10 keer effectiever tegen kanker dan farmaceutische producten’. Dat klinkt bijna te mooi om waar te zijn. Het onderzoek is gepubliceerd in Oncotarget, een internationaal wetenschappelijk tijdschrift op het gebied van celbiologie en de oncologie.

 

Nepnieuws? 

Zonder de kennis van de onderzoekers in twijfel te trekken, is de vertaling van deze studieresultaten dat vitamine C effectiever is dan farmaceutische producten op zijn zachts gezegd kort door de bocht. Het lijkt nepnieuws. Kankerstamcellen zouden er, volgens het nieuwsartikel, voor zorgen dat tumoren resistent kunnen worden tegen chemotherapie, waardoor behandelingen niet aanslaan. Dat kan de indruk wekken dat als je als patiënt maar vitamine C slikt, je invloed kan uitoefenen op het aanslaan van de behandeling.

 

Linus Pauling

Er werd niet beschreven hoe groot de studie was, of deze studie al is uitgetest op mensen (dus welke fase zit de studie) en voor welke kankersoort deze effectief zou kunnen zijn.  De onderzoekers zouden er wel op hebben gewezen dat Nobelprijswinnaar Linus Pauling in eerdere studies heeft aangetoond dat vitamine C een effectief antikankermiddel is. Pauling staat bekend als een gerenommeerde chemicus. Zijn onderzoeksresultaten dateren uit de jaren 70 en zijn destijds niet doorgezet. De klinische proeven die later werden gedaan konden de aanvankelijke succesvolle resultaten namelijk niet evenaren en de onderzoeksrichting werd gestopt.

 

Vitamine infuus

Toch houdt vitamine C de aandacht van onderzoekers. Amerikaanse onderzoekers van de universiteit van Kansas injecteerden Vitamine C in muizen, in menselijke eierstokkankercellen, en vervolgens bij patiënten met vergevorderde eierstokkanker. De vitaminebehandeling werd in combinatie met chemotherapie uitgevoerd om de groei van tumors af te remmen. Een kleine groep van de deelnemende patiënten gaf aan minder bijwerkingen te hebben van chemotherapie.

 

Meer interesse door oncologen 

Volgens een van onderzoeksters neemt de interesse in het gebruik van vitamine C bij de kankerbehandeling toe bij oncologen. Waarna er een quote volgt over patienten: "Patiënten zijn op zoek naar veilige en betaalbare keuzes om hun kankerbehandeling te ondersteunen" vertelde ze aan BBC News. "Intraveneuze vitamine C heeft volgens ons wetenschappelijk onderzoek precies dat potentieel." Maar deze resultaten klinken niet als een fase III studie waarbij grotere aantallen patiënten betrokken (soms duizenden). De studies kunnen zich soms over meerdere jaren uitstrekken. Aan het einde van de Fase III-studies  evalueren gezondheidsorganisaties de resultaten en beslissen of het middel wordt goedgekeurd. 

 

Fase van de studie

Vitamine C heeft dus potentieel, maar dat is niet genoeg. Het is nog niet goed genoeg uitgezocht en dus niet zinvol voor patiënten om na het lezen van zo'n nieuwsbericht zelf te gaan dokteren met vitamine supplementen. Het bericht gaf geen antwoord op de vragen; zit deze studie al in fase III  en de belangrijkste vraag; zijn er ook Nederlandse universiteiten die dit met goede resultaten hebben uitgetest en wordt dit dus op korte termijn ook in de Nederlands kankerzorg geïmplementeerd. Nee? Dan nooit zelf uitproberen. 

 

Niet gepatenteerd

De geruchten over de werkzaamheid van vitamine C tegen kanker zijn dus niet nieuw, maar de kans dat farmaceutische bedrijven hier onderzoek naar zullen doen is klein, omdat het niet gepatenteerd kan worden. Zo werkt het systeem nu eenmaal in deze branche. In Nederland zijn wel universiteiten die zich bezighouden met vitamine C bij kanker. Maastricht UMC+ is enkele jaren geleden een studie begonnen om de rol van vitamine C bij kanker beter te onderzoeken.

 

T-cellen en NK cellen 

De wetenschappers van Maastricht UMC+ hadden tot nu toe al ontdekt dat vitamine C de groei van witte bloedcellen stimuleert. Vitamine C zou een positief effect hebben op de groei en uitrijping van T-cellen. Daarnaast stimuleert vitamine C de groei van Natural Killer-cellen, die ook een functie hebben in het opsporen en het vernietigen van kankercellen. Het onderzoek richt zich in eerste instantie op patiënten met leukemie. Het nieuwsbericht is gedateerd uit 2016 en loopt wellicht nog. Er is niet bekend of er al resultaten zijn.

 

Celniveau 

Een ander artikel van Oncology.nl beschrijft de meest gedetailleerde inzichten over vitamine C en kanker. Tot op celniveau aan toe leg ik in dit artikel uit wat de onderzoekers precies bedoelen met ‘kankerstamcellen’. Het zou gaan om hematopoëtische stamcellen die in staat zij om ongebruikelijk grote hoeveelheden vitamine C te absorberen. Wanneer deze cellen minder vitamine C kregen, was de kans groter dat zij veranderden in leukemiecellen.

 

Waterstofperoxide 

Een ander onderzoek liet zien dat een hoge doses vitamine C ertoe leidt dat reeds gevormde leukemiecellen gedood worden.  Beide onderzoeken zijn gepubliceerd in Nature en Cell. In het artikel beschrijf ik ook waarom Vitamine C kankercellen kan doden. Het blijkt dat bij de afbraak van vitamine C onder meer waterstofperoxide vrijkomt, dat weefsel en DNA kan beschadigen. Een andere studie liet zien dat tumorcellen veel minder goed in staat zijn om die waterstofperoxide te verwijderen dan gewone cellen.

 

Antonie van Leeuwenhoek

Hoe je het ook went of keert; iedereen krijgt dagelijks te maken met het nieuws. Zolang er geen wetenschapper van het Antonie van Leeuwenhoek of ander bekend kankercentrum op het nieuws toelicht dat het gaat worden toegepast in de praktijk, is het raadzaam om niet te ver vooruit te denken bij mooie verhalen over genezing en goedkope behandelingen.

 

Stichting tegen Kanker

Bij mijn vragen over vitamine C verwijst Kanker.nl na enkele keer doorklikken naar een overzichtstabel van de Belgische KWF, de Stichting tegen Kanker. Op de website van deze stichting beland je in een walhalla aan onderbouwde informatie voor kankerpatienten. Je kan het zo gek niet bedenken of het staat erop. Op de website kanker.be vind je onder andere een uitgebreid overzicht over feiten en fabels rond kanker. Bij het onderwerp voeding en supplementen bij kanker staan interessante feiten. Zo worden voedingssupplementen afgeraden, tenzij een arts dit voorschrijft. De wetenschappelijke onderbouwing is te mager en het is niet uitgesloten dat teveel vitamines wellicht het risico op bepaalde kankersoorten zou kunnen vergroten. Uitkijken dus. Het beste supplement dat kankerpatienten kunnen nemen, is gewoonweg gezonde voeding met veel groente en fruit. Aldus de Stichting tegen Kanker.  

 

Sinaasappels

Want zelfs met vitamine C is voorzichtigheid geboden; ik eindig mijn vorige artikel op Oncology.nl over dit onderwerp met een berichtje dat er wetenschappers zijn die beweren dat je kan sterven door extreem veel sinaasappels te eten. Maar liefs 11.000. Maar of dat aan de vitamine C ligt, vraag je je dan af. Nepnieuws of niet. Blijf bij nieuwsberichten altijd logisch nadenken, lees goed wat er écht staat en vraag het desnoods aan een arts of oncologie verpleegkundige of het al klinisch wordt toegepast in de reguliere oncologische zorg. 

Plakken op pagina: 
Tags: 
Vitamine C
wetenschap
Kelly Nijhof
Antonie van Leeuwenhoek
leukemie
fake news
nepnieuws
Registreer en beoordeel zelf
0
Nog geen stemmen
Deel dit bericht!
Openbaar
Persoonlijk