1842
0
 
Centrale hal Radboudumc

Steeds meer aandacht voor late gevolgen van kanker

Twee op de drie Nederlanders die kanker hebben gehad kampen jaren later nog met lichamelijke en psychische klachten. Er is een grotere kans om opnieuw kanker te krijgen, maar veel mensen hebben ook last van sociaal-psychologische gevolgen, zoals angsten, seksuele problemen, depressiviteit en chronische vermoeidheid. Dat blijkt uit een onderzoek van de Nederlandse Federatie van Kankerpatiënten-organisaties (NFK). Dat klinkt zorgwekkend, maar inmiddels zijn er in de oncologie initiatieven om de late effecten op te vangen of te ondersteunen.

 

Dat late gevolgen bij kanker meer aandacht verdient blijft niet onopgemerkt. Zo heeft het Radboudumc onlangs een expertisecentrum geopend voor ex-kankerpatiënten die nog kampen met gezondheidsproblemen. Dit centrum is opgericht omdat de nazorg een te grote druk legde op de oncologie afdeling.

 

Preventie van kanker

De meeste ziekenhuizen beschikken niet over een natraject indien er zich aanhoudende klachten voordoen na de kankerbehandeling. Het Radboudumc biedt een programma diat gericht is op preventie mede als doel om terugkeer van de ziekte te voorkomen. "Onze specialisten proberen hen te helpen bij het terugkrijgen van de regie over hun eigen leven', aldus kinderoncoloog-hematoloog  Jacqueline Loonen van het Radboudumc, die het expertisecentrum leidt.

 

AYA-poli

Patiënten kunnen in het Radbudumc ook terecht voor een cursus Mindfulness. Uit onderzoek blijkt dat mindfulnesstraining tijdens en na de behandeling leidt tot vermindering van stress en verbetering in kwaliteit van leven en welzijn. Op de AYA-poli kunnen jong volwassenen van 18 tot en met 35 jaar terecht die kanker hebben (gehad). Zij kunnen terecht met vragen over nazorg, maar bijvoorbeeld ook over studie, werk, integratie en fertiliteit.

 

Taboes

Bijna een kwart van de patiënten die een kankerbehandeling hebben gehad in het AVL, heeft nazorg nodig. Daarom heeft het AVL een complete vleugel ingericht om mensen na kanker te begeleiden. In een sportzaal, spreekkamers en de oefenkeuken worden (ex-) patiënten begeleid om de draad weer op te pakken. Vermoeidheid is de meest voorkomend klacht na kanker, maar ook pijnklachten en een achteruitgang van cognitieve capaciteiten komen voor. Op seksuele stoornissen, relatieproblemen en een andere lichaamsbeleving rust vaak nog een taboe. Een team van fysiotherapeuten, psychologen, diëtisten en ergotherapeuten bieden hulp.

 

Seks en intimiteit

Voor seksuele stoornissen na kanker (en andere ziekten) is de stichting Sick and Sex opgericht in nauwe samenwerking met het NFK. Deze stichting biedt een medisch verantwoord platform aan waar patiënten, ex-patiënten en zorgprofessionals terecht kunnen voor informatie en vragen over seksualiteit na kanker, zodat dit een vast onderdeel wordt in het curriculum van het nazorgtraject. Want uit een eerder onderzoek van NFK blijkt dat 70% van de ex-patiënten een slechter seksleven en minder intimiteit ervaart.

 

UMCG

In het UMCG is een online onderzoek opgezet om de zorg en nazorg voor jongvolwassenen met kanker te verbeteren. Jongvolwassenen met kanker (de zogenaamde AYA’s;Adolescents&Young Adults in de leeftijd van 18 tot 35 jaar) die de afgelopen vier jaar in het UMCG onder behandeling zijn geweest kunnen meedoen met het onderzoek. Maar ook de naasten of nabestaanden worden opgeroepen.

 

Voorlichting moet beter

Mirjam Velting van de borstkankervereniging zegt dat er met goede begeleiding en veranderingen in het dagelijks ritme heel veel te verbeteren is: “Patiënten moeten wel eerst weten waar hun klachten vandaan komen. De voorlichting moet daarom veel beter worden in het ziekenhuis. Soms wordt het misschien wel genoemd, maar slaan patiënten het niet op. Artsen moeten er daarom veel beter op letten of patiënten wel weten met wat voor klachten ze nog te maken kunnen krijgen", aldus Velting.

 

Wetenschap

Een ander belangrijk aspect bij de nazorg ligt in de wetenschap. De late effecten op het hart na radiotherapie bij borstkanker moet beter onderzocht worden vindt cardioloog Angela Maas. Zij doet onderzoek naar vroege hartschade bij vrouwen die behandeld worden voor borstkanker. Zij wil dit vervolgens vertalen naar een gemeenschappelijk protocol voor de oncologen en cardiologen. “Hart en vaatziekten zijn doodsoorzaak nummer één bij vrouwen en borstkanker komt gewoon heel veel voor. De moeheid die vrouwen hebben na borstkanker worden vaak gerelateerd aan de borstkanker en niet verder onderzocht.”

 

Betere kwaliteit van leven

Intussen is ook bekend dat de klachten die vrouwen ervaren bij hartfalen beduidend anders kunnen zijn dan bij mannen. Maas hoopt dat een behandeling voor de borstkankerpatiënt veiliger wordt als deze in hoog risico groep kan worden onthuld. Daardoor houdt de patiënt een betere kwaliteit van leven na de behandeling.

 

Interdisciplinaire samenwerking

Martijn Stuiver, onderzoeker en bijzonder lector aan de Hogeschool van Amsterdam, is de komende vijf jaar aangesteld als bijzonder lector voor het nieuwe lectoraat ‘Functioneel herstel bij kanker’. De fysiotherapeut en richt zich vooral op het verbeteren van de ondersteunende zorg voor (ex)kankerpatiënten in de eerste en tweede lijn. Volgens Stuiver is er vrijwel geen wetenschappelijk onderzoek naar de meerwaarde van interdisciplinaire samenwerking tussen paramedici, terwijl die meerwaarde zeer aannemelijk is.

 

Meer bewustwording

Over twee jaar zullen er in Nederland ongeveer 680.000 mensen kanker overleven (bron KWF Kankerbestrijding) en dat aantal zal toenemen vanwege de vergrijzing én de verbeteringen in de behandelingen. Dat is een belangrijke reden dat NFK aan de belt trekt. “Het gaat erom dat mensen zich ervan bewust zijn wat de gevolgen van kanker kunnen zijn en dat je jaren nadat je kanker hebt gehad er nog steeds last van kunt hebben”, aldus directeur-bestuurder Arja Broenland.

 

Plakken op pagina: 
Tags: 
UMCG
AvL
RadboudUMC
Kelly Nijhof
AYA
Sick and Sex
seksuologie
nazorg bij kanker
Registreer en beoordeel zelf
0
Nog geen stemmen
Deel dit bericht!
Openbaar
Persoonlijk