256
0

Kankermedicatie per infuus thuis of in het ziekenhuis?

De behandeling van chemotherapie aan huis zal de komende jaren flink toenemen, maar wat zijn nu de belangrijkste redenen voor deze verandering. Is dat vanwege het comfort voor de patiënt of is het een geldkwestie? En zijn er alternatieven voor het thuis behandelen per infuus? 

 

‘Helft kankerpatienten wil graag thuis chemotherapie’ kopt het Reformatorisch dagblad. De meeste kankerpatienten zouden een chemo-of immunobehandeling graag helemaal of deels aan huis willen krijgen. Ruim een derde gaat liever naar een ziekenhuis. Dat blijkt uit een onderzoek van de Nederlandse Federatie voor Kankerpatientenorganisaties (NFK).

 

In het Antoni van Leeuwenhoek (AVL), het ErasmusMC en Isala in Zwolle lopen op dit moment experimenten voor longkanker-en borstkankerpatienten. Deze patienten krijgen om de paar weken medicijnen toegediend via een infuus. Veel media kopten met het nieuws over dit veelbelovende experiment alsof deze ziekenhuizen pionieren, maar thuisbehandelen is al in meer ziekenhuizen de regel dan dit nieuwsbericht doet vermoeden. 

 

Kanttekeningen van een oncoloog

Zo blogte een internist-oncoloog Philo Werner uit VieCuri in Venlo al in 2015 dat dit ziekenhuis meedeed aan een onderzoek waarbij het middel Trastuzumab thuis wordt toegediend. De oncoloog schreef ‘Behandeling in de thuissituatie lijkt heel mooi en is waarschijnlijk ook goed mogelijk voor geselecteerde patiënten die dit graag willen en die een behandeling krijgen met betrekkelijk ‘ongevaarlijke middelen’. Ik vraag me wel af of een behandeling met chemotherapie via een langdurig infuus thuis niet duurder is dan in het ziekenhuis. Thuis zal er continu een verpleegkundige aanwezig zijn, dus één verpleegkundige voor één patiënt. Terwijl op de dagbehandeling één verpleegkundige meestal meerdere patiënten tegelijkertijd onder haar hoede heeft.’

 

Wat te doen bij calamiteiten 

In niet alle gevallen is er daadwerkelijk constant een verpleegkundige aanwezig als de patient de chemotherapie ontvangt. Zo wordt er op de website van het LUMC in Leiden informatie gegeven wat een patient moet doen als hij of zij thuis chemotherapie ontvangt en de infuusvloeistof begint te lekken. Het advies is om rustig te blijven, de plaats waarop de infuusvloeistof is gelekt met een celstofmatje te bedekken, de infuuspomp uit te schakelen en contact op te nemen met de specialistische thuiszorg. Bij deze patienten is dus geen verpleegkundige aanwezig. Maar dat is ook moeilijk te organiseren, want een chemotherapie duurt lang en daarom is het erg duur om een verpleegkundige al deze uren bij een patiënt te laten. Al helemaal in de tijd met zoveel personeelstekorten.

 

Meer tevredenheid bij patienten

Het Zilveren Kruis ziet ogenschijnlijk brood in om het thuisbehandelen te stimuleren. De zorgverzekeraar zet over de hele linie hoog in om patiënten buiten de intramurale zorg te houden. "Klanten willen dat, in de zorgsector kunnen we dat, maar bovenal: we zullen wel moeten om het betaalbaar te houden en de druk in de wachtkamer te verkleinen", zegt directeur zorginkoop Olivier Gerrits voor Skipr. “We zetten breder in op het bieden van chemotherapie en immunotherapie thuis", zegt Gerrits. "In een pilot hebben we gezien dat het mogelijk en dat het leidt tot meer tevredenheid bij patiënten als verpleegkundigen thuis komen toedienen." Collega Jeppe Delver van Zilveren Kruis voegt hieraan toe „Een deel van de patiënten wil het graag. Daarnaast vergrijst de samenleving en komen er meer patiënten. Die kunnen straks niet allemaal in het ziekenhuis worden behandeld.”

 

Chemotherapie thuis vervolgen

Het Westfriesgasthuis maakte een jaar geleden bekend dat een kleine groep patiënten met alvleesklierkanker of darmkanker thuis hun chemotherapie kunnen vervolgen. De chemotherapie start nog wel in het ziekenhuis. De verpleegkundige sluit de pomp daar aan waarmee de patiënt de kuur thuis afmaakt. Eenmaal thuis duurt de toediening nog twee dagen. Een gespecialiseerd team van zorgorganisatie Omring neemt de zorg over voor de toediening van de kuur als de patiënt thuis is. De wijkverpleging helpt bij storingen of problemen met de pomp.

 

Circa dertig kankerpatiënten maken gebruik van deze mogelijkheid als zij chemokuren krijgen die vooral worden gebruikt bij alvleesklier- en darmkanker. Of een patiënt in aanmerking komt, bespreekt de specialist met de patiënt.

 

De chemopil 

Een alternatief op het infuus is de orale chemotherapie. In het AVL wordt gewerkt aan de ontwikkeling van ‘de chemotablet’. "Orale chemotherapie zal terrein winnen, maar zeker niet de infuus-chemo verdringen", verwacht klinisch farmacoloog Jan Schellens, die nauw betrokken is bij de ontwikkeling van de chemotablet. Deze behandeling zal binnen enkele jaren beschikbaar komen voor 'de grote vormen van kanker': prostaatkanker, longkanker, borstkanker, maagkanker en wellicht zelfs voor het hoofd-halsgebied.

 

Chemotuin

Tergooi bekijkt het vanuit een andere invalshoek en probeert de omgeving ín het ziekenhuis aangenamer te maken. Het idee komt van internist-oncoloog Pieter van den Berg. Het Gooische ziekenhuis heeft in 2015 een speciale tuin aan laten leggen voor patiënten die chemotherapie moeten ondergaan. Patiënten kunnen tijdens hun behandeling gebruikmaken van dit paviljoen in de tuin van het ziekenhuis: de chemotuin. Het paviljoen heeft een houten structuur met glazen dak, ingebed in de natuur die het ziekenhuis omringt. De mogelijkheid om buiten te zijn terwijl de chemo wordt toegediend, zou de mate van stress verlagen zodat dat ten goede komt van de therapie. 

 

Immunotherapie

En hoe ziet het met immunotherapie? Onlangs schreef Skipr dat patiënten uit het Rijnstate ziekenhuis in Arnhem sinds kort thuis immunotherapie behandelingen kunnen krijgen. Het ziekenhuis zegt hierin landelijk voorop te lopen. Het zou gaan om een behandeling voor patienten met nierkanker. Rijnstate biedt deze service al langer aan bij longkankerpatienten. Een thuisbehandeling zou volgens Rijnstate voor bijna alle patiënten mogelijk zijn. De behandeling wordt begeleid door een gespecialiseerd verpleegkundige. Daarbij staat de verpleegkundige in nauw contact met de zorgverleners in Rijnstate. De gespecialiseerde zorg bij de patiënt thuis wordt geleverd door Eurocept Homecare. Deze landelijk werkende organisatie levert maatwerk voor ziekenhuisverplaatste zorg met onder meer eigen gespecialiseerde verpleegkundigen en infuustechnologie.

 

Het AVL laat al in 2017 weten dat immuuntherapie bij longkanker ook thuis kan worden aangeboden. Voor de pilot werkt het Antoni van Leeuwenhoek net als Rijnstate samen met Eurocept Homecare. Nederlandse nierkankerpatienten kunnen dus alleen in de regio rond Arnhem een immuunbehandeling thuis ontvangen.Het ziet er wel naar uit dat dit wordt uitgebreid. 

 

Ambulante klinieken 

Thuisbehandelen lijkt een prille ontwikkeling in de oncologie, maar de eerste ambulante kliniek in Nederland die deze zorg aanbiedt bestaat al acht jaar. Care4homecare startte in 2010 als eerste een ambulante kliniek in Nederland die het thuisbehandelen aanbiedt. Zij bieden nazorg aan huis aan van complexe therapie bij mensen met spasmen en chronische pijn. Naast oncologie werken ze ook aan thuisbehandeling bij palliatieve zorg. De kliniek werkt zelfs internationaal. In 2017 boden zij hulp aan in Curaçao vanwege een groot personeelstekort op de oncologie afdeling van het Sint Elisabeth Hospitaal. Twee verpleegkundigen zijn toen afgereisd naar de Antillen.

 

Een combi? 

De optie om chemotherapie of immunotherapie aan huis te ontvangen wordt dus al een tijdje door een groeiend aantal ziekenhuizen, verspreid over Nederland aangeboden. Het is goed dat het AVL, het Erasummc en Isala dit met ondersteuning van Het Zilveren Kruist onder de loep nemen. Dan kan veiligheid voor de patient en ook de economische kant van deze ontwikkeling goed onderzocht worden. Het ziet ernaar uit dat het een keuze kan gaan worden voor patienten, geen koers waarbij patienten over een tig aantal jaren hun kankerbehandeling alleen nog maar thuis zullen ontvangen. We blijven het volgen. 

Plakken op pagina: 
Tags: 
Antoni van Leeuwenhoek
chjemotherapie thuis
immunotherapie thuis
immuuntherapie
Registreer en beoordeel zelf
0
Nog geen stemmen
Deel dit bericht!
Openbaar
Persoonlijk