264
0

Concentratie hoog complexe kankerzorg niet alleen een kwestie van volumenormen

Hoogcomplexe kankerzorg zoals voor slokdarm- en maagkanker is niet alleen een technische uitdaging, maar ook gevoelig voor twijfels bij behandelbeleid of diagnostiek. De noodzaak om kankerzorg te concentreren in gespecialiseerde centra is daarom niet alleen een kwestie over de volumenormen van de chirurg, maar zit voor een groot deel in de onderlinge afstemming van de ziekenhuizen, zoals de koppelingen van de digitale infrastructuren zodat er onder andere goede mogelijkheden zijn tot virtuele multidisciplinaire overleggen. Dat blijkt uit meerdere onderzoeken. Om meer duidelijkheid en richting te geven aan de zorg voor slokdarm-en maagkanker heeft Patient advocate Inspire2Live nu een manifest opgesteld om deze zorg te kaderen. Maar zij zijn niet de enigen die dit idee steunen.   

 

Patiënten die worden behandeld in centra waar een hoog volume aan operaties voor slokdarm- en maagkanker worden uitgevoerd, leven langer met een goede kwaliteit van leven dan in centra waar er maar weinig van deze operaties plaatsvinden. Dat onderstreept Inspire2Live in dit recent opgestelde manifest. In samenwerking met specialisten hebben zij het ‘Manifest Slokdarm en maagkanker’ beschreven waaraan centra zouden moeten voldoen om patiënten te mogen behandelen.

 

Niet het een of het ander

Zij lichten onder andere uit dat ziekenhuizen zowel slokdarm-kanker patiënten als maagkanker patiënten zouden moeten behandelen. Niet het een of het ander. Slokdarm-en maagkanker komen in verhouding weinig voor. Van de alle kankerdiagnoses in Nederland in 2016 kregen ruim 2 procent de diagnose slokdarmkanker en ruim 1 procent de diagnose maagkanker. In Nederland betekent dat er jaarlijks 4.000 nieuwe patiënten de diagnoste slokdarm- of maagkanker krijgen. Een derde krijgt een curatieve behandeling. In 2016 werden in Nederland resecties uitgevoerd in 22 ziekenhuizen. 

 

Hipec voorwaardelijk toegelaten in basispakket

Bijna tegelijk met dit manifest werd bekend dat de Hipec methode, de spoeling na een maagresectie met verwarmde chemotherapie in de buikholte - toegespitst op patienten met buikvliesuitzaaiingen -   voorwaardelijk wordt toegelaten tot het basispakket. Nog geen standaard zorg maar wel veelbelovend voor met name maagkankerpatiënten. Uit onderzoek blijkt namelijk dat deze methode zorgt voor een hogere overleving en een betere kwaliteit van leven na de behandeling.

 

Vijf ziekenhuizen voeren Hipec uit

De voorwaardelijke toetreding in het basispakket is nodig omdat deze experimentele methode anders niet te betalen is. Van de 22 ziekenhuizen die slokdarm-en maagkankerpatienten behandelen zijn er nu vijf ziekenhuizen die deze experimentele Hipec uitvoeren. Het Antoniusziekenhuis, het Antonie van Leeuwenhoek, het UMCG, het Catharina ziekenhuis en het Erasmusmc. Als deze methode bewezen is en standaard zorg wordt, dan zal de discussie over concentratie hoogstwaarschijnlijk weer opgevoerd worden, want alle patiënten met de diagnose maagkanker met buikvliesuitzaaiingen zullen dan recht moeten krijgen op deze methode. En het is goed mogelijk dat niet alle 22 ziekenhuizen deze methode mogen gaan toepassen. Inspire2Live laat weten dat deze methode niet is meegenomen in het Manifest omdat deze behandeling nog in een experimentele fase zit. 

 

SPKS, KWF, NFI, IKNL pleiten ook voor concentratie

Maar het manifest van Inspire2Live om kankerzorg voor slokdarm-en maagkankerpatienten te concentreren komt niet uit de lucht vallen. De patientvereniging SPKS publiceerde in 2014 een artikel waarbij zij ook voor concentratie pleitten. En KWF en de Nederlandse Federatie voor Kankerpatienten hopen ook op een versnelling van deze ontwikkeling om de kwaliteit van de kankerbehandelingen te verbeteren. Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) bepleit dit aan de hand van data onderzoeken. Zo publiceerde IKNL onlangs uitkomsten van een studie waaruit blijkt dat vanwege de complexiteit, aandacht en focus op maagkankerdiagnostiek concentratie voor deze zorg wenselijk is.

 

Behandelbeleid soms lastig te bepalen

In deze studie wordt de bestaande behandeling onder de loep genomen. Patiënten met maagkanker krijgen namelijk meestal chemotherapie zowel voor als na chirurgie. In de praktijk blijft blijkt het vaak nog lastig om per patient goed in te schatten wat het best is voor patienten die geen chemotherapie hebben gehad voorafgaanda aan de operatie (neoadjuvante chemotherapie). In deze studie is onderzocht of chemoradiotherapie een goede optie is. Uit cijfers blijkt dat adjuvante chemoradiotherapie bij patienten die geen neoadjuvantie behandeling kregen een klein overlevingsvoordeel hebben.

 

Overlevingswinst door concentratie

De onderzoekers denken dat adjuvante behandeling vooral overwogen wordt bij patiënten met een lymfklier invasie en patiënten met microscopische tumorresten na pathologisch onderzoek. De onderzoekers verwachten dat concentratie van klinische expertise in hoogvolume centra en multidisciplinaire besprekingen op termijn meer overlevingswinst kan opleveren voor patiënten met maagkanker. 

 

Wekedelensarcoom

Maar concentratie zou niet alleen voor maagkankerpatienten beter zijn. Het IKNL publiceerde onlangs resultaten van een studie waaruit blijkt dat de behandeling van patiënten met wekedelensarcoom geoptimaliseerd zou kunnen worden als deze zorg geconcentreerd wordt in gespecialiseerde sarcoom centra. Dat concluderen onderzoekers uit het UMCG en collega’s van NKI-AvL, Erasmus MC, LUMC en IKNL in een publicatie in Annals of Surgical Oncology. Het ziet ernaar uit dat subspecialisaties van tumoren langzaamaan moet leiden tot meer concentratie van kankerzorg in zijn algemeenheid. 

 

Digitale pathologie

IKNL heeft inmiddels veel onderzoek gedaan waaruit blijkt dat concentratie beter is voor de uitkomsten van zorg. En dat zit hem dus niet alleen in de volumenormen, het aantal operaties,  maar ook in de onderlinge afstemming van ziekenhuizen. Superspecialisatie is bij de verschillende specialismen aan de orde van de dag. Zo ook bij de pathologie. En dit specialisme is op dit moment druk doende om de uitwisseling van beelden en consultering door digitalisatie te vergemakkelijken. Dat schept vanuit de pathologie al mogelijkheden om concentratie van kankerzorg door te voeren, al zouden er geen gespecialiseerde pathologen ‘in huis’ zijn.

 

Virtuele MDO's

Dit Pathology Image Exchange project heeft als doel dat microscopische beelden van alle laboratoria veilig gedeeld kunnen worden, zodat onder andere zeldzame of specialistische casuïstieken via pathologie panels beoordeeld kunnen worden. Maar dat is alleen nog maar de pathologie; multidisciplinaire overleggen al dan niet digitaal of virtueel zijn een essentieel onderdeel in deze communicatie verbeterslag, niet alleen de skills die een chirurg op zou bouwen als hij of zij meer operaties uitvoert op jaarbasis dan een collega in een ander ziekenhuis. 

 

(bron: Cijfers over kanker)

 

Plakken op pagina: 
Tags: 
HIPEC-operatie
Inspire2Live
concentratie kankerzorg
KWF
NFK
IKNL
Chirurgie
volumenormen
pathologie
PIE
Digitale pathologie
Registreer en beoordeel zelf
0
Nog geen stemmen
Deel dit bericht!
Openbaar
Persoonlijk